Jak rozliczać z tytułu podatku VAT najem i podobne umowy?

Czerpanie korzyści majątkowych z tytułu podpisanych umów najmu, dzierżawy, leasingu czy usług o podobnym charakterze powoduje powstanie obowiązku podatkowego w dziedzinie podatku VAT. Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług powodują, że i w zakresie rozliczania podatku VAT od takich umów zajdą pewne zmiany.

Obowiązek podatkowy według obowiązujących przepisów

Obowiązek podatkowy z tytułu usług najmu, dzierżawy, leasingu i usług o podobnym charakterze wedle obowiązującej ustawy o VAT powstawał w okresie potrzymania przez podatnika całości lub części zapłaty, nie później jednak niż wraz z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze. Dzięki takim uwarunkowaniom prawnym, płatnicy podatku VAT wynajmujący lokale użytkowe, lub też wydzierżawiający maszyny bądź prowadzący usługi leasingu, mogli w zasadzie w sposób dowolny regulować termin powstania obowiązku podatkowego z tytułu najmu i podobnych umów. Okres powstania obowiązku podatkowego mógł być znacznie późniejszy, niż rzeczywisty czas wykonania samej usługi. Fakturę podatnik wystawiał nie później niż w dniu powstania obowiązku podatkowego.

Z tytułu najmu przedsiębiorcy mogli uzyskiwać również zaliczki przed zakończeniem usługi, które wypływały na moment powstania obowiązku podatkowego. Uzyskanie bowiem w całości lub w części zapłaty za usługę zobowiązywało podatnika do naliczenia w tym okresie podatku VAT, z tytułu uzyskanej płatności.

Zmiany po 1 stycznia 2014 roku

Podatek VAT 2014 będzie płacony w zupełnie innym trybie niż dotychczas, również jeśli chodzi o usługi najmu. Od 1 stycznia 2014 roku obowiązek podatkowy z tytułu wspominanych usług najmu, dzierżawy, leasingu i usług o podobnym charakterze, będzie powstał w okresie, w którym podatnik wystawi fakturę VAT z tego tytułu. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że faktura powinna być w takiej sytuacji wystawiona nie później niż z upływem terminu płatności. Jeśli podatnik wystawi fakturę z opóźnienie, wówczas obowiązek zapłaty podatku powstanie z chwilą upływu terminu wystawienia faktury, a gdy go nie określono, z chwilą upływu terminu płatności.

Jeśli podatnik uzyska zaliczkę czy płatność z tytułu usługi najmu i usług o podobnym charakterze, nie będzie musiał automatycznie wystawiać faktury, co nie powoduje powstania obowiązku podatkowego. Jedynie data wystawienia faktury i otrzymanie właściwej płatności za usługę generuje powstanie obowiązku zapłaty podatku VAT.

Przy umowach najmu, dzierżawy czy leasingu, fakturę VAT podatnik powinien wystawić od 2014 roku:
• Jeśli w umowie wskazuje się termin płatności fakturę wystawia się nie później niż w dniu upłynięcia tego terminu,
• Jeśli nie wskazuje się w umowie terminu płatności, fakturę trzeba wystawić nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydano towar lub wykonano usługę,
• We wszystkich przypadkach, fakturę wystawia się nie wcześniej niż 30 dni przed dniem wykonania usługi.