Redakcja K24
Przedsiębiorca z orzeczeniem o niepełnosprawności może co miesiąc odzyskać część składek wpłaconych do ZUS. Refundacja składek PFRON obejmuje składki emerytalne i rentowe. Zwrot zależy od stopnia niepełnosprawności oraz od podstawy, od której płacisz składki. Poniżej wyjaśniamy, jak ustalić swoją kwotę, czego pilnować i jak ująć zwrot w rozliczeniu PIT.
Na czym polega refundacja składek PFRON
PFRON zwraca osobie niepełnosprawnej prowadzącej działalność część składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zwrot nie obejmuje natomiast składki chorobowej, wypadkowej ani zdrowotnej. Dlatego kwota na przelewie zawsze będzie niższa niż cała wpłata do ZUS.
Wysokość zwrotu zależy od stopnia niepełnosprawności. W praktyce obowiązują trzy poziomy:
- stopień znaczny – 100% składek liczonych od najniższej podstawy,
- stopień umiarkowany – 60% tych składek,
- stopień lekki – 30% tych składek.
Co więcej, PFRON liczy zwrot od najniższej podstawy, którą dany przedsiębiorca może zadeklarować. Jeśli więc płacisz składki od wyższej, dobrowolnie wybranej podstawy, nadwyżki fundusz nie zwróci.
Dwie kwoty w tabeli – którą wybrać?
Dla każdego stopnia niepełnosprawności istnieją dwie różne kwoty maksymalne. Pierwsza dotyczy osób płacących pełny ZUS. Druga z kolei dotyczy osób na preferencyjnych składkach. Kluczowe jest zatem to, od jakiej podstawy rozliczasz się w danym miesiącu.
Pełny ZUS
W 2026 r. najniższa podstawa dla pełnego ZUS wynosi 5652 zł. Składka emerytalna to 19,52%, a rentowa 8%, czyli łącznie 27,52% podstawy. Dzięki temu łatwo policzyć maksymalny zwrot: 5652 zł × 27,52% = 1555,43 zł.
Preferencyjny ZUS
Preferencyjna podstawa w 2026 r. to 30% minimalnego wynagrodzenia, czyli 1441,80 zł. Składki emerytalne i rentowe wynoszą wówczas 396,78 zł. Tę kwotę PFRON przyjmuje jako punkt wyjścia do obliczenia zwrotu.
| Stopień niepełnosprawności | Pełny ZUS (podstawa 5652 zł) | Preferencyjny ZUS (podstawa 1441,80 zł) |
|---|---|---|
| Znaczny (100%) | 1555,43 zł | 396,78 zł |
| Umiarkowany (60%) | 933,26 zł | 238,07 zł |
| Lekki (30%) | 466,63 zł | 119,03 zł |
Jeśli korzystasz z małego ZUS plus, podstawa wynika z dochodu z poprzedniego roku. W takim przypadku sprawdź własne wyliczenie z deklaracji, ponieważ zwrot nie przekroczy procentu należnego od faktycznie opłaconych składek. Z kolei w okresie ulgi na start nie płacisz składek społecznych, więc nie ma czego refundować.
Warunki, które trzeba spełnić
Sam fakt posiadania orzeczenia nie wystarczy. Przede wszystkim musisz zadbać o kilka elementów:
- Aktualne orzeczenie obejmujące cały miesiąc, za który wnioskujesz.
- Składki opłacone w całości i w terminie. Nawet niewielka niedopłata może zablokować zwrot za dany miesiąc.
- Brak zaległości wobec PFRON ponad próg określony w przepisach.
- Konto w systemie SOD PFRON, przez które składasz wnioski.
W praktyce najczęstszym problemem jest spóźniona wpłata do ZUS. Dlatego warto ustawić przelew z wyprzedzeniem. Skutki opóźnienia opisujemy szerzej w tekście o tym, co grozi za zapłatę składki ZUS po terminie. Ponadto stan rozliczeń z ZUS najłatwiej sprawdzić samodzielnie na koncie PUE ZUS (eZUS).
Termin 30 listopada i wniosek Wn-U-A
Refundacja składek PFRON nie działa automatycznie. Co miesiąc musisz złożyć wniosek Wn-U-A w systemie SOD. Dla bieżącego rozliczenia ważny termin upływa 30 listopada 2026 r. Jeśli go przegapisz, zwrot za dany okres przepadnie.
Kolejność działań wygląda więc następująco:
- Opłać składki do ZUS w pełnej wysokości i w terminie.
- Sprawdź na PUE ZUS, czy wpłata została prawidłowo rozliczona.
- Zaloguj się do SOD PFRON i wypełnij wniosek Wn-U-A za właściwy miesiąc.
- Zachowaj potwierdzenie wysłania wniosku.
- Następnie sprawdź wpływ zwrotu na rachunek i zapisz datę wpływu.
Przy pierwszym wniosku konieczne będzie również założenie konta w SOD i potwierdzenie tożsamości. Dlatego nie zostawiaj tego na ostatni dzień miesiąca.
Jak ująć zwrot w rozliczeniu PIT
Ta część ma znaczenie dla księgowości. Składki emerytalne i rentowe przedsiębiorca zwykle odlicza od dochodu albo zalicza do kosztów. Odliczyć można jednak tylko składki, które faktycznie poniósł i których nikt mu nie zwrócił.
W efekcie refundacja zmniejsza kwotę możliwą do odliczenia. Najprostsza metoda polega na odliczaniu wyłącznie części, której PFRON nie pokrywa. Jeśli natomiast odliczyłeś już pełne składki, a zwrot przyszedł później, musisz skorygować rozliczenie. Zazwyczaj oznacza to doliczenie zwróconej kwoty do dochodu.
Przykład liczbowy
Pani Anna prowadzi JDG na pełnym ZUS i ma stopień umiarkowany. Co miesiąc płaci 1555,43 zł składek emerytalnych i rentowych. PFRON zwraca jej 933,26 zł. Zatem do odliczenia od dochodu zostaje 622,17 zł miesięcznie.
Gdyby pani Anna odliczyła w zaliczce pełne 1555,43 zł, zaniżyłaby dochód o 933,26 zł. Przy skali podatkowej 12% oznacza to około 112 zł zaniżonej zaliczki za jeden miesiąc. W skali roku różnica rośnie więc do ponad tysiąca złotych. Dlatego warto prowadzić prostą tabelę: miesiąc, składki zapłacone, zwrot z PFRON, data wpływu, kwota do odliczenia.
Refundacja dotyczy tylko składek społecznych. Składka zdrowotna podlega osobnym zasadom, które omawiamy w artykule o tym, co zmienia się w składce zdrowotnej w 2026 r.
Najczęstsze błędy
- Wniosek po terminie – zwrot za dany okres przepada.
- Niedopłata składki – na przykład przez błędnie wyliczoną kwotę po zmianie podstawy na początku roku.
- Wygasłe orzeczenie – mimo to przedsiębiorca dalej składa wnioski i potem musi zwracać środki.
- Podwójne odliczenie – pełne składki w PIT mimo otrzymanego zwrotu.
- Brak ewidencji zwrotów – w efekcie trudno potem przygotować zeznanie roczne.
Podsumowanie
Refundacja składek PFRON pozwala odzyskać nawet 1555,43 zł miesięcznie przy znacznym stopniu niepełnosprawności i pełnym ZUS. Na preferencyjnych składkach kwoty są wyraźnie niższe. Najpierw ustal więc swoją podstawę, następnie sprawdź stopień z orzeczenia i odczytaj właściwą kwotę z tabeli. Pilnuj terminowych wpłat do ZUS oraz miesięcznego wniosku w SOD, a najbliższy termin mija 30 listopada 2026 r. W rozliczeniu PIT odliczaj z kolei tylko tę część składek, której fundusz nie zwrócił.
Zdjęcie: Raj Tuladhar / Unsplash






