Emil Zelma
Fundacja rodzinna została wprowadzona do polskiego systemu prawnego w 2023 r. Szybko stała się ona dla wielu przedsiębiorców cennym narzędziem. Można bowiem w ten sposób uporządkować kwestie związane z sukcesją, ochroną majątku i planowaniem długofalowym. Ministerstwo Finansów zapowiedziało jednak istotne zmiany w zasadach opodatkowania fundacji. Wejdą one w życie w 2025 roku. Nowe przepisy mają jasny cel: skupiają się na ograniczeniu możliwości wykorzystania fundacji w celu optymalizacji podatkowej.
Zmiany w opodatkowaniu fundacji mają szeroki charakter. Dotykają one zarówno sprzedaży majątku, jak i wypłat świadczeń dla beneficjentów. W związku z tym warto przyjrzeć się im bliżej.
Spis treści
ukryj
Czym jest fundacja rodzinna? Podstawowe informacje
Fundacja rodzinna to nowa instytucja prawna w Polsce. Pozwala ona na gromadzenie i zarządzanie majątkiem rodzinnym w perspektywie długoterminowej. Założenie fundacji umożliwia:
- ochronę aktywów,
- zapewnienie sukcesji,
- unikanie sporów spadkowych.
Może ona pełnić rolę narzędzia inwestycyjnego, a nawet, choć w ograniczonym zakresie, umożliwiać prowadzenie działalności gospodarczej. Fundacja rodzinna nie ma właścicieli, lecz beneficjentów. Mogą oni otrzymywać świadczenia zgodnie z wolą fundatora (twórcy takiego podmiotu). Jest to rozwiązanie atrakcyjne dla przedsiębiorców, którzy chcą zachować ciągłość firmy i zabezpieczyć przyszłe pokolenia.
Fundacja a okres karencji przy sprzedaży aktywów
Jednym z rozwiązań przewidzianych w nowelizacji jest wprowadzenie trzyletniego okresu karencji. Fundacja rodzinna, aby mogła zbywać majątek bez konieczności płacenia podatku, będzie musiała posiadać udziały czy akcje przez co najmniej trzy lata.
Sprzedaż majątku przed upływem tego okresu będzie musiała zostać opodatkowana stawką CIT w wysokości 19%. Dopiero po upływie okresu karencji fundacja nie płaci podatku. Ma to zabezpieczać przed zakładaniem fundacji wyłącznie w celu szybkiej odsprzedaży aktywów bez opodatkowania.
Argumentacja, jaką stosuje Ministerstwo Finansów, jednoznaczna. Fundacja powinna być wykorzystywana do zarządzania majątkiem. Nie należy jej wykorzystywać do krótkoterminowych działań nastawionych na zysk.
| Ważne Nowe przepisy dotyczące fundacji w tym zakresie to odpowiedź na obawy, że fundacja rodzinna stanie się wyłącznie narzędziem optymalizacji podatkowej. Wprowadzenie okresu karencji to wyraźny sygnał, że ustawodawca chce, aby działalność gospodarcza prowadzona przez fundacje rodzinne odzwierciedlała rzeczywiste cele związane z sukcesją i ochroną majątku. |
Fundacja a najem krótkoterminowy
Ważnym elementem planowanych zmian jest także podejście do nieruchomości wnoszonych do fundacji rodzinnych. Ministerstwo Finansów wskazało, że najem krótkoterminowy nieruchomości w ramach fundacji będzie traktowana jako działalność usługowa. A zatem, przychody fundacji z tego tytułu będą podlegać opodatkowaniu.
Obecnie fundacje mogą prowadzić tego rodzaju działalność w bardziej elastyczny sposób. Zmiany sprawią jednak, że fundacja staje się podobna do „klasycznej” spółki. W praktyce oznacza to konieczność:
- dokładnego planowania strategii wynajmu nieruchomości,
- kalkulowania potencjalnych obciążeń podatkowych.
Dochody fundacji a sprzedaż majątku
Dotychczasowe przepisy pozwalały sprzedawać wniesione udziały i akcje bez podatku. Dochody fundacji rodzinnych z takich transakcji były wolne od podatku aż do momentu wypłaty świadczeń beneficjentom. Planowane zmiany zakładają, że sprzedaż wniesionego do fundacji majątku będzie podlegać CIT 19%.
| Ważne Zmiany te wpłyną szczególnie na przedsiębiorców posiadających udziały w spółkach rodzinnych. Mogli oni bowiem korzystać z fundacji w celu „kreatywnego” zarządzania majątkiem. Sprzedaż majątku przez fundację rodzinną stanie się obciążona podatkiem już w chwili transakcji. Oznacza to konieczność dokładnego planowania momentu zbycia aktywów. |
Danina solidarnościowa a świadczenia beneficjentów
Istotne zmiany dotyczą także sposobu obliczania daniny solidarnościowej. Do tej pory świadczenia wypłacane beneficjentom fundacji nie były doliczane do podstawy obliczenia tego podatku. W praktyce beneficjent mógł otrzymywać wysokie świadczenia z fundacji, nie przekraczając progu, od którego naliczany jest 4% podatek.
Od 2025 r. świadczenia wypłacane beneficjentom fundacji rodzinnych zostaną doliczone do dochodu. Jak wiadomo, jest ona podstawą do wyliczenia daniny solidarnościowej.
Co nowe przepisy oznaczają dla przedsiębiorców? Podsumowanie
Zmiany przepisów podatkowych dotyczących fundacji rodzinnych będą miały duży wpływ na przedsiębiorców. Planowane zmiany zakładają bowiem:
- opodatkowanie sprzedaży majątku wniesionego do fundacji już w chwili transakcji,
- konieczność zachowania trzyletniego okresu karencji w przypadku chęci skorzystania ze zwolnienia podatkowego,
- doliczenie świadczeń wypłacanych beneficjentom fundacji rodzinnych do podstawy obliczenia daniny solidarnościowej,
- objęcie opodatkowaniem dochodów z najmu krótkoterminowego nieruchomości należących do fundacji.
Dla firm rodzinnych, które rozważają wniesienie do fundacji udziałów czy nieruchomości, zmiany są dość restrykcyjne. Rozwiązania dotyczące fundacji rodzinnych wymagają dokładniejszego zarządzania i analizy ryzyka.
