Emil Zelma
Rok 2026 przynosi spore zmiany nie tylko w KSeF, ale także w prawie pracy. Nowe zasady zaliczania umów zleceń, działalności i pracy za granicą do stażu pracy przyspieszą nabycie prawa do 26 dni urlopu. Zwiększyło się również, jak co roku, minimalne wynagrodzenie (4806 zł) oraz stawka godzinowa (31,40 zł). Na pracodawców czekają też wyzwania związane z wymiarem czasu pracy (2008 h), wyznaczeniem dni wolnych za święta w soboty oraz wymogami przejrzystości wynagrodzeń w rekrutacji. Sprawdź, jak bezbłędnie przygotować się na nowe regulacje.
Najważniejsze zmiany w prawie pracy 2026
Rok 2026 przynosi pracodawcom nie tylko nowe wskaźniki płacowe, lecz także zmianę w ustalaniu stażu pracy. Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł brutto miesięcznie dla pełnego etatu. Minimalna stawka godzinowa dla objętych nią umów cywilnoprawnych to natomiast 31,40 zł brutto. Dział kadr i płac powinien uwzględnić te kwoty przy naliczaniu:
- wynagrodzenia,
- dodatków,
- odpraw,
- innych świadczeń powiązanych z płacą minimalną.
| Warto wiedzieć Współczynnik służący do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wynosi 20,92. Ważnym zadaniem pozostaje także dostosowanie rekrutacji do regulacji obowiązujących od 24 grudnia 2025 r. Kandydat powinien otrzymać informację o początkowym wynagrodzeniu lub jego przedziale, a nazwy stanowisk i ogłoszenia muszą być neutralne pod względem płci. Takie zmiany w prawie pracy wymagają uporządkowania formularzy, regulaminów, szablonów ogłoszeń i dokumentacji pracowniczej. |
Wymiar czasu pracy w 2026 roku
Wymiar czasu pracy w 2026 r. wynosi 2008 godzin, czyli 251 dni roboczych przy pełnym etacie i podstawowym systemie czasu pracy. Nie oznacza to jednak, że każdy pracownik przepracuje dokładnie tyle samo godzin. Ostateczny wynik zależy od:
- daty zatrudnienia,
- wymiaru etatu,
- okresu rozliczeniowego,
- nieobecności,
- przyjętego rozkładu czasu pracy.
Zasady obliczania wymiaru czasu pracy wymagają pomnożenia liczby pełnych tygodni okresu rozliczeniowego przez 40 godzin, dodania po 8 godzin za pozostałe dni od poniedziałku do piątku, a następnie odjęcia po 8 godzin za każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela.
| Warto wiedzieć W 2026 roku 15 sierpnia oraz 26 grudnia przypadają w sobotę. Jeżeli sobota jest dla zatrudnionego dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, każde z tych świąt obniża wymiar czasu pracy. Pracodawca musi więc wyznaczyć inny dzień wolny w tym samym okresie rozliczeniowym. Nie jest to dodatkowy urlop ani dzień wybierany jednostronnie przez pracownika. |
Staż pracy 2026 zmienia wymiar urlopu
Nowelizacja Kodeksu pracy rozszerzyła katalog okresów wliczanych do stażu pracy. W sektorze finansów publicznych przepisy obowiązują od 1 stycznia 2026 r., natomiast u pozostałych pracodawców od 1 maja 2026 r. Do stażu mogą zostać zaliczone między innymi udokumentowane okresy:
- prowadzenia działalności gospodarczej,
- wykonywania umowy zlecenia lub umowy agencyjnej,
- współpracy z przedsiębiorcą,
- pracy zarobkowej za granicą.
W przypadku okresów zapisanych na koncie ubezpieczonego podstawowym potwierdzeniem jest zaświadczenie uzyskane z ZUS. Pracownik objęty przepisami przejściowymi ma 24 miesiące na przekazanie odpowiednich dokumentów.
Nowe zasady ustalania stażu pracy mogą spowodować wcześniejsze osiągnięcie dziesięcioletniego okresu uprawniającego do 26 dni urlopu. Podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego nie został bowiem podniesiony dla wszystkich. Nadal jest to 20 dni przy stażu krótszym niż 10 lat albo 26 dni po osiągnięciu co najmniej 10 lat. Zmienił się sposób dochodzenia do tego progu.
Urlopy pracownicze i dodatkowe dni wolne
Hasło mówiące o „35 dniach urlopu” jest dużym uproszczeniem. Pracownik z prawem do 26 dni wypoczynku może dodatkowo skorzystać z:
- pięciu dni bezpłatnego urlopu opiekuńczego,
- dwóch dni albo 16 godzin zwolnienia z powodu siły wyższej z prawem do połowy wynagrodzenia,
- dwóch dni lub 16 godzin opieki nad dzieckiem do 14. roku życia z zachowaniem pełnego wynagrodzenia.
Są to odrębne uprawnienia, mające różne cele i zasady rozliczania. Nie należy więc przedstawiać ich jako jednolitego, w pełni płatnego pakietu urlopowego.
Bez zmian pozostaje natomiast to, że przy opracowywaniu planu urlopów na 2026 rok trzeba uwzględnić wnioski zatrudnionych, potrzebę zapewnienia normalnego toku pracy i zaległy wypoczynek. Co najmniej jedna część urlopu powinna obejmować 14 kolejnych dni kalendarzowych, jeżeli pracownik wystąpi o podział przysługującego mu wymiaru.
| Warto wiedzieć Urlop opiekuńczy i zwolnienie z powodu siły wyższej niewykorzystane do końca roku nie przechodzą na rok następny. |
Cyfrowe narzędzia wspierają pracodawcę w 2026 roku
Prowadzenie firmy w gąszczu przepisów ułatwia dobrze dobrane oprogramowanie. Dobrze sprawdza się w tej kwestii program Mobilna Faktura. Wspiera on bieżącą obsługę sprzedaży, wystawianie dokumentów i kontrolowanie rozliczeń bez konieczności prowadzenia wielu odrębnych zestawień. Wprawdzie Mobilna Faktura nie zastąpi systemu kadrowego ani wiedzy specjalisty, ale pomaga uporządkować administracyjną część biznesu. Dzięki temu pracodawca może poświęcić więcej czasu na organizację pracy, planowanie zatrudnienia i pilnowanie terminów, zamiast ręcznie przepisywać dane między dokumentami.
Co pracodawca powinien sprawdzić w 2026 roku?
Najważniejsze zmiany wymagają działania, a nie tylko aktualizacji wiedzy. Dział kadr powinien przyjąć procedurę odbierania zaświadczeń z ZUS, ponownie obliczać uprawnienia pracowników i dokumentować datę ich nabycia. Konieczne jest również sprawdzenie grafików pod kątem świąt przypadających w sobotę, aktualizacja stawek płacowych oraz rozróżnianie poszczególnych rodzajów wolnego. Warto rozwijać elektroniczny obieg wniosków i dokumentów, pod warunkiem zachowania wymaganej postaci, dostępu do danych oraz zasad ich przechowywania. Dobrze przygotowane kadry ograniczają ryzyko zaległego urlopu, błędnych wypłat i sporów z pracownikami. W praktyce prawo pracy 2026 premiuje firmy, które łączą znajomość regulacji z uporządkowanymi procedurami i aktualnym oprogramowaniem.
