Redakcja K24
Opłata miejscowa 2027 to temat, który dotyczy każdego hotelu, pensjonatu, agroturystyki i właściciela kwatery na wynajem krótkoterminowy. Prezydent podpisał nowelizację, która podnosi maksymalne stawki opłaty i znosi wymóg ograniczający krąg gmin uprawnionych do jej poboru. Zmiany mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. W praktyce oznacza to, że opłatę od gości mogą zacząć pobierać firmy, które dotąd w ogóle się nią nie zajmowały. Poniżej wyjaśniamy, co przygotować przed sezonem, jak ująć opłatę w ewidencji i na co uważać.
Spis treści
ukryj
Co zmienia nowelizacja – opłata miejscowa 2027 w skrócie
Nowe przepisy wprowadzają dwie główne zmiany. Po pierwsze, rosną maksymalne stawki opłaty, którą gmina może doliczać do każdej doby pobytu gościa. Konkretną stawkę w danej miejscowości nadal ustala jednak rada gminy w uchwale. Dlatego górny limit z ustawy nie oznacza automatycznie, że wszędzie zapłacimy maksimum.
Po drugie, ustawodawca znosi dotychczasowy warunek, który blokował wielu gminom pobieranie opłaty. Do tej pory gmina mogła ją wprowadzić tylko w miejscowościach spełniających określone kryteria, m.in. dotyczące walorów klimatycznych i krajobrazowych. Po zmianie ta bariera ma zniknąć. W efekcie opłatę mogą wprowadzić także duże miasta i miejscowości, które wcześniej nie miały takiej możliwości.
Kto zyskuje, a kto płaci
Opłatę płaci gość, czyli osoba fizyczna przebywająca czasowo w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych. Przedsiębiorca nie ponosi jej z własnej kieszeni. Pełni natomiast rolę inkasenta, czyli pobiera pieniądze i przekazuje je gminie. Za tę pracę gmina może wypłacać mu wynagrodzenie za inkaso, określone w uchwale. Stąd w zapowiedziach zmian pojawia się informacja, że przedsiębiorcy mogą na nich zyskać.
Nie wszyscy goście płacą. Ustawa przewiduje zwolnienia, na przykład dla niektórych osób przebywających w szpitalach czy dla dzieci i młodzieży w ramach zorganizowanego wypoczynku. Przed sezonem 2027 sprawdź jednak aktualny katalog zwolnień w ustawie oraz w uchwale swojej gminy.
Co musi zrobić właściciel obiektu noclegowego
Najwięcej pracy czeka firmy z gmin, które dotąd nie pobierały opłaty. Warto zatem działać jeszcze przed końcem roku. Poniższa lista porządkuje kolejne kroki.
- Śledź uchwały rady gminy. Gmina musi podjąć uchwałę o wprowadzeniu opłaty, stawce, terminach płatności i inkasentach. Sprawdzaj Biuletyn Informacji Publicznej oraz dziennik urzędowy województwa.
- Ustal, czy jesteś inkasentem. Uchwała zwykle wskazuje inkasentów wprost albo opisowo, na przykład jako osoby prowadzące obiekty noclegowe.
- Zaktualizuj cennik i regulamin. Gość powinien wiedzieć, że do ceny noclegu dochodzi opłata za każdą dobę.
- Przygotuj ewidencję poboru. Potrzebujesz zestawienia gości, liczby dób, kwot pobranych i zwolnień z podstawą.
- Zmień ustawienia systemu rezerwacji i portali. Opłatę warto pokazywać jako osobną pozycję, a nie w cenie pokoju.
- Zapisz terminy wpłat. Inkasent przekazuje pieniądze gminie w terminie z uchwały, często w krótkim cyklu.
Odpowiedzialność za błąd
Inkasent odpowiada za pobranie opłaty i jej terminowe przekazanie. Jeżeli nie pobierze jej od gościa albo nie wpłaci jej gminie, organ może orzec jego odpowiedzialność za te kwoty. Co więcej, od zaległości mogą narastać odsetki. Dlatego nie warto rezygnować z pobierania opłaty „dla dobra klienta”. W takiej sytuacji zapłacisz ją z własnych środków.
Jak zaksięgować opłatę miejscową
Kluczowa zasada brzmi: opłata pobrana od gościa nie jest przychodem firmy. To pieniądze gminy, które przedsiębiorca tylko przechowuje do dnia wpłaty. W efekcie nie wpływa ona na podatek dochodowy hotelu.
Pełna księgowość
W księgach rachunkowych pobraną kwotę ujmij na koncie rozrachunkowym, na przykład „Rozrachunki z gminą – opłata miejscowa”. Wpływ od gościa to zapis Wn kasa lub rachunek bankowy, Ma rozrachunki z gminą. Następnie wpłata do gminy zamyka saldo: Wn rozrachunki z gminą, Ma rachunek bankowy. Po prawidłowym rozliczeniu konto nie powinno wykazywać salda za zamknięty okres.
KPiR i ryczałt
W podatkowej księdze przychodów i rozchodów opłaty nie wpisujesz do przychodów. Wpłaty do gminy również nie ujmujesz w kosztach. Podobnie przy ryczałcie pobrana opłata nie zwiększa przychodu opodatkowanego. Prowadź jednak pomocnicze zestawienie, ponieważ gmina może poprosić o rozliczenie poboru.
VAT, faktura i paragon
Opłata miejscowa nie jest wynagrodzeniem za usługę noclegową. Dlatego co do zasady nie wlicza się jej do podstawy opodatkowania VAT. Na fakturze lub paragonie pokaż ją jako odrębną pozycję poza VAT, z adnotacją, że to opłata pobrana na rzecz gminy. Jeśli od 2027 r. zmieniasz też inne ustawienia fakturowania, sprawdź nasz przegląd zmian w VAT od 2027 roku.
Osobną kwestią jest wynagrodzenie za inkaso. Ta kwota trafia do inkasenta, więc stanowi jego przychód. Sposób jej opodatkowania zależy jednak od formy prowadzenia działalności i konstrukcji uchwały. Ustal go z księgowym przed pierwszą wypłatą.
Przykład liczbowy
Przyjmijmy założenie, że gmina ustali stawkę 4 zł za dobę, a wynagrodzenie za inkaso na 10% pobranych kwot. To przykładowe wartości, nie stawki z ustawy. Dwie osoby dorosłe nocują w pensjonacie przez 5 dób. Cena noclegów wynosi 1 000 zł brutto.
| Pozycja | Kwota | Jak ująć |
|---|---|---|
| Nocleg (brutto) | 1 000 zł | Przychód, VAT według stawki dla usług noclegowych |
| Opłata miejscowa (2 os. × 5 dób × 4 zł) | 40 zł | Rozrachunek z gminą, poza VAT i poza przychodem |
| Razem do zapłaty przez gościa | 1 040 zł | – |
| Wynagrodzenie za inkaso (10% z 40 zł) | 4 zł | Przychód inkasenta |
W tym przykładzie przedsiębiorca przekazuje gminie 40 zł albo 36 zł, jeśli uchwała pozwala potrącić wynagrodzenie z pobranych kwot. Sposób rozliczenia zawsze wynika z uchwały. Na przykład część gmin wypłaca prowizję osobnym przelewem.
Najczęstsze błędy przy poborze
- Wliczanie opłaty do ceny pokoju. Wtedy trudno wykazać, że nie jest przychodem, a system może naliczyć od niej VAT.
- Brak dokumentowania zwolnień. Jeśli nie pobierasz opłaty od gościa, zapisz podstawę zwolnienia.
- Liczenie osób zamiast dób. Opłata przysługuje za każdą rozpoczętą dobę pobytu.
- Spóźnione wpłaty. Termin z uchwały obowiązuje także w szczycie sezonu.
- Ignorowanie najmu przez portale. Obowiązek inkasenta może dotyczyć także właściciela mieszkania na wynajem krótkoterminowy.
Dodatkowo pamiętaj, że wyższa opłata zwiększa cenę pobytu dla gościa. Warto więc uwzględnić ją w kalkulacji cen i w budżecie na 2027 r. Więcej o planowaniu w tym okresie znajdziesz w tekście o strategii podatkowej i finansowej firmy od 2027 roku.
Harmonogram przygotowań na przełom roku
Nowe przepisy wchodzą w życie 1 stycznia 2027 r. Gminy potrzebują jednak czasu na podjęcie uchwał, więc w części miejscowości opłata pojawi się później. Mimo to przygotowania warto zacząć już teraz.
- Listopad–grudzień 2026: monitoruj projekty uchwał i przygotuj wzór ewidencji.
- Przed pierwszą rezerwacją objętą opłatą: zaktualizuj cennik, regulamin i ustawienia systemów.
- Po pierwszym okresie poboru: sprawdź saldo konta rozrachunkowego i potwierdzenie wpłaty do gminy.
Jeśli prowadzisz kilka obiektów w różnych gminach, każda uchwała może mieć inne stawki i terminy. W takiej sytuacji przyda się wsparcie profesjonalisty. Podpowiadamy, jak wybrać biuro rachunkowe, które obsłuży również rozliczenia z gminami.
Podsumowanie
Opłata miejscowa 2027 to wyższe limity stawek i potencjalnie znacznie więcej gmin, które ją pobierają. Dla gościa oznacza to droższy pobyt. Z kolei dla właściciela obiektu to nowy obowiązek inkasenta, ale także możliwe wynagrodzenie za inkaso. Pobraną opłatę ujmuj jako rozrachunek z gminą, a nie przychód, i wykazuj ją na dokumencie sprzedaży osobno, poza VAT. Przede wszystkim śledź uchwałę swojej gminy, bo to ona określa stawkę, terminy i zasady wpłat. Dzięki temu unikniesz odpowiedzialności za niepobrane lub spóźnione kwoty.
Zdjęcie: Rakib Khan / Unsplash
