Emil Zelma
Od 1 stycznia 2027 r. przedsiębiorców czeka kolejny pakiet zmian dotyczących podatku VAT. Projektowane rozwiązania łączą dwa kierunki: ograniczenie części obowiązków formalnych oraz zwiększenie bezpieczeństwa obrotu podatkowego. Zmiany obejmują m.in. rozliczenia VAT, odpowiedzialność nabywców za zaległości kontrahentów, import towarów, rejestrację podatników i handel elektroniczny. Niektóre rozwiązania są elementem szerszej nowelizacji ustawy o VAT, nad którą prace prowadzone są już w 2026 roku.
Spis treści
ukryj
Mniej formalności w rozliczeniach VAT
Jednym z ważniejszych elementów reformy jest uproszczenie części obowiązków administracyjnych. Dotychczas zakończenie działalności przez podatnika wiązało się z koniecznością wykonania dodatkowych czynności związanych ze spisem z natury i przekazaniem informacji o podatku należnym. Od 2027 r. dane wynikające ze spisu mają być wykazywane bezpośrednio w JPK_VAT. Oznacza to likwidację odrębnej informacji, a więc praktyczne uproszczenie JPK_VAT i ograniczenie liczby dokumentów składanych przez przedsiębiorcę.
W podobnym kierunku zmieniają się zasady wyrejestrowania z VAT. W określonych przypadkach wykreślenie działalności z CEIDG lub KRS ma zastępować składanie formularza VAT-Z. Dla przedsiębiorcy oznacza to mniej czynności wykonywanych wyłącznie na potrzeby administracji podatkowej. W praktyce:
- likwidacja odrębnej informacji dotyczącej spisu z natury w VAT jako odrębnego obowiązku informacyjnego,
- uproszczenie procedury wyrejestrowania,
są przykładami deregulacji, która może ograniczyć liczbę czynności wykonywanych przez przedsiębiorcę i jego księgowość.
| Warto wiedzieć Zmiany obejmują również niektóre transakcje wewnątrzwspólnotowe. Zniesiony ma zostać sztywny termin 14 dni na zapłatę VAT przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu określonych środków transportu. To istotne zwłaszcza dla przedsiębiorców sprowadzających samochody z innych państw UE, ponieważ nowe zasady mają ograniczyć ryzyko powstające wyłącznie z powodu niedotrzymania krótkiego terminu płatności. |
Nowa odpowiedzialność solidarna za VAT kontrahenta
Znacznie większe znaczenie dla przedsiębiorców może mieć rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej. Dotychczas mechanizm ten kojarzono przede wszystkim z określonymi towarami uznawanymi za szczególnie podatne na nadużycia. Po zmianach zakres regulacji ma obejmować również wybrane usługi niematerialne, w tym usługi:
- reklamowe,
- księgowe,
- doradcze,
- rekrutacyjne,
- określone usługi IT.
Zmiana ma obowiązywać od 2027 r.
W efekcie przedsiębiorca kupujący usługę powinien zwracać większą uwagę nie tylko na samą fakturę, lecz także na kontrahenta i okoliczności transakcji. Ryzyko podatkowe może bowiem wynikać z zaległości sprzedawcy. Znaczenia nabiera więc dokumentowanie należytej staranności, weryfikacja statusu podatnika VAT oraz analiza nietypowych warunków współpracy.
Ważnym zabezpieczeniem pozostaje mechanizm podzielonej płatności. Stosowanie MPP może prowadzić do wyłączenia odpowiedzialności solidarnej w przypadkach przewidzianych przepisami. Dla firm dokonujących dużej liczby zakupów od zewnętrznych usługodawców oznacza to konieczność ponownego przeanalizowania procedur zakupowych i sposobu weryfikacji faktur.
VAT przy imporcie – nowe zasady i odsetki
Zmiany dotyczą również rozliczania VAT przy imporcie. Projektowane przepisy mają dostosować rozliczenia do zmian w obsłudze celnej, w tym do stosowania zgłoszeń uzupełniających i procedur związanych z rozliczeniem importu towarów. Dla przedsiębiorców zajmujących się handlem międzynarodowym szczególnie ważne będą zasady określania momentu rozliczenia podatku oraz dokumentowania operacji.
Znaczenie ma także ograniczenie naliczania odsetek od VAT w określonych sytuacjach związanych z importem. Nie oznacza to generalnego zniesienia kosztu odsetkowego. Nowe rozwiązania mają ograniczyć jego naliczanie w przypadkach, w których podatnik rozlicza VAT przy imporcie zgodnie z określonymi procedurami i terminami. Dlatego przedsiębiorca powinien analizować nie tylko samą zapłatę VAT przy imporcie, ale również sposób dokonania odprawy i kompletność dokumentacji.
VAT e-commerce i procedury OSS oraz IOSS
Zmiany VAT na 2027 r. obejmą także handel elektroniczny. Projektowane przepisy mają uporządkować regulacje dotyczące procedur OSS i IOSS oraz ograniczyć część obowiązków administracyjnych związanych ze sprzedażą transgraniczną. Jest to szczególnie istotne dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż B2C do klientów z innych państw Unii Europejskiej.
Dla e-commerce znaczenie ma również dalsze dostosowywanie polskich przepisów do unijnego pakietu ViDA. Zmiany dotyczą m.in.:
- rozliczania VAT w określonych transakcjach transgranicznych,
- cyfryzacji procesów podatkowych.
| Warto wiedzieć Nie chodzi więc wyłącznie o kolejną zmianę techniczną w deklaracjach. Dla sprzedawców internetowych oznacza to konieczność sprawdzenia, czy system sprzedażowy, księgowy i fakturowy prawidłowo obsługuje nowe zasady. |
Stawki VAT i wybrane towary
Zmiany obejmą również stawki VAT dla wybranych produktów. Jednym z najbardziej konkretnych przykładów jest odejście od preferencyjnego opodatkowania niektórych napojów energetycznych i piwa bezalkoholowego. Dla wskazanych produktów VAT ma zostać podniesiony do 23%. W praktyce przedsiębiorcy będą musieli zweryfikować klasyfikację towarów, cenniki oraz sposób naliczania podatku w systemach sprzedażowych.
To pokazuje szerszy problem związany z reformą. Prawidłowe rozliczenia VAT coraz częściej zależą nie tylko od znajomości samej stawki, lecz również od właściwej klasyfikacji towarów i usług. W konsekwencji zmiany w przepisach powinny być analizowane razem z konfiguracją systemu księgowego, sprzedażowego i fakturowego.
Dobre oprogramowanie równie ważne jak nowe przepisy
Deregulacja nie oznacza, że przedsiębiorca może przestać kontrolować rozliczenia. Przeciwnie, przy wielu zmianach kluczowe staje się poprawne przeniesienie nowych zasad do codziennej pracy. Program do fakturowania powinien wspierać przedsiębiorcę w prawidłowym wystawianiu dokumentów, obsłudze stawek VAT i przygotowaniu danych potrzebnych do dalszych rozliczeń. Mobilna Faktura rozwija funkcje związane z fakturowaniem online, KSeF i JPK VAT, a jej blog zawiera praktyczne materiały dotyczące bieżących obowiązków podatkowych. Dobre oprogramowanie nie zastępuje wiedzy podatkowej, ale pozwala ograniczyć liczbę czynności wykonywanych ręcznie i zmniejszyć ryzyko błędów.
Co zmiany oznaczają dla przedsiębiorcy?
Nowe przepisy VAT na 2027 r. nie tworzą jednego, jednolitego kierunku zmian. Z jednej strony ustawodawca ogranicza część formalności, czego przykładem są nowe zasady dotyczące spisu z natury, wyrejestrowania VAT czy WNT środków transportu. Z drugiej strony pojawiają się nowe obszary ryzyka, przede wszystkim związane z odpowiedzialnością za VAT kontrahenta oraz handlem usługami objętymi szczególnymi regulacjami.
Dlatego już w 2026 r. przedsiębiorca powinien sprawdzić procedury dotyczące weryfikacji kontrahentów, rozliczeń importowych, fakturowania oraz ewidencji VAT. Szczególnej uwagi wymagają również transakcje objęte mechanizmem podzielonej płatności. Zmiany VAT w 2027 r. będą bowiem odczuwalne nie tylko przy składaniu deklaracji, ale przede wszystkim w bieżących decyzjach dotyczących sprzedaży, zakupów i współpracy z kontrahentami.
