Emil Zelma
Rok 2027 przyniesie istotne zmiany w przepisach dotyczących podatku VAT. Nie chodzi jednak wyłącznie o kolejną wersję KSeF. Od 1 stycznia 2027 r. przedsiębiorców obejmą nowe zasady fakturowania, odpowiedzialności za rozliczenia kontrahentów, rejestracji podatników oraz wybranych procedur dotyczących importu i handlu internetowego. Równolegle rozwijany jest model e-VAT JPK_VAT, w którym dane przekazywane administracji podatkowej mają coraz większe znaczenie dla automatycznej weryfikacji rozliczeń. Część zmian ma charakter deregulacyjny, ale inne zwiększają zakres kontroli i uszczelnienia systemu.
Spis treści
ukryj
Zmiany w VAT od stycznia 2027 r. – co zmieni się dla przedsiębiorcy
Najważniejsze zmiany w VAT od stycznia wynikają z kilku różnych regulacji, dlatego nie warto traktować ich jako jednego pakietu. Nowelizacja ustawy o VAT przewiduje zarówno ułatwienia, jak i nowe obowiązki. Od 1 stycznia 2027 r.:
- zacznie działać m.in. procedura składu VAT,
- zmienią się niektóre zasady rozliczania importu towarów oraz regulacje dotyczące rejestracji podatników.
| Warto wiedzieć Przedsiębiorca będzie mógł również korzystać z części uproszczeń dotyczących dokumentowania i ewidencji. |
Istotne są także zmiany dotyczące odpowiedzialności solidarnej VAT. Zakres tej odpowiedzialności ma zostać rozszerzony na określone usługi niematerialne wskazane w nowym załączniku nr 16 do ustawy. Chodzi m.in. o usługi rachunkowo-księgowe, związane z oprogramowaniem i zarządzaniem stronami internetowymi, reklamowe oraz niektóre usługi doradcze. Oznacza to, że w określonych sytuacjach nabywca może zostać objęty odpowiedzialnością za zaległości podatkowe sprzedawcy. Z punktu widzenia przedsiębiorcy większego znaczenia nabierze więc weryfikacja kontrahenta i dokumentowanie transakcji.
Nowelizacja przewiduje jednocześnie modyfikacje zasad odliczania podatku naliczonego. Usunięta ma zostać jedna z przesłanek ograniczających odliczenie VAT, związana z obejściem prawa i czynnościami pozornymi, w związku z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE. Zmiany dotyczą też:
- ulgi na złe długi,
- importu towarów,
- zasad stosowania zwolnienia podmiotowego w VAT.
| Warto wiedzieć W praktyce podatnik powinien więc analizować nie tylko stawkę i podstawę opodatkowania, ale również moment powstania obowiązku podatkowego oraz warunki prawa do odliczenia. |
Zmiany w KSeF od 1 stycznia 2027 r.
Jedną z najbardziej praktycznych zmian będzie rozszerzenie obowiązku KSeF. Ministerstwo Finansów potwierdziło, że nie planuje kolejnego odroczenia dla najmniejszych firm. Od 1 stycznia 2027 r. obowiązek wystawiania faktur w KSeF obejmie również podatników, których sprzedaż dokumentowana fakturami nie przekracza 10 tys. zł brutto miesięcznie. Sam brak sankcji nie oznacza więc formalnego zwolnienia z obowiązku.
Ważną zmianą będzie również oznaczanie faktur wystawionych poza KSeF w JPK_VAT. Faktury papierowe lub elektroniczne wystawione w dopuszczonych przypadkach poza systemem mają być oznaczane symbolem BFK. W efekcie organ podatkowy będzie mógł zestawić dane dotyczące faktur wystawionych przez przedsiębiorcę z informacją o ich obecności w KSeF. Jest to dobry przykład kierunku, w którym rozwija się cyfrowy model kontroli podatkowej: pojedynczy dokument przestaje być izolowanym dowodem, a staje się elementem większego zbioru danych.
| Warto wiedzieć Jednocześnie Ministerstwo Finansów zapowiada wydłużenie zawieszenia kar za błędy związane z KSeF do 31 grudnia 2027 r. Jest to jednak rozwiązanie dotyczące sankcji, a nie zniesienia obowiązku. Planowane są także rozwiązania techniczne, takie jak dalsze stosowanie tokenów, certyfikaty KSeF dla identyfikatorów wewnętrznych, zbiorcze identyfikatory płatności oraz tryb offline w aplikacji mobilnej KSeF. |
E-VAT, JPK_VAT i kierunek automatycznych e-kontroli
Kolejnym etapem cyfryzacji ma być e-VAT JPK_VAT, czyli stopniowe przechodzenie od modelu, w którym podatnik samodzielnie przygotowuje rozliczenie, do rozwiązania wykorzystującego dane już znajdujące się w systemach administracji. Projekt e-VAT zakłada automatyzację rozliczenia podatku VAT, przy jednoczesnym wykorzystaniu danych z ewidencji i JPK_VAT. To oznacza zmianę jakościową: administracja podatkowa może coraz łatwiej porównywać dane sprzedażowe, zakupowe, faktury i informacje dotyczące kontrahentów.
W tym modelu e-kontrola podatkowa nie musi zaczynać się od tradycyjnej kontroli w siedzibie firmy. Nieprawidłowość może zostać wykryta wcześniej, poprzez analizę danych elektronicznych. Przykładem może być rozbieżność pomiędzy fakturą znajdującą się w KSeF a zapisami JPK_VAT, nietypowa wartość transakcji, błędne oznaczenie dokumentu albo niespójność pomiędzy zakupem i sprzedażą. Wraz z cyfryzacją rośnie więc znaczenie jakości danych w systemie księgowym. Błąd techniczny może stać się problemem podatkowym, jeżeli zostanie powielony w wielu dokumentach.
VAT e-commerce i unijne nowe regulacje
Zmiany obejmą również przedsiębiorców prowadzących sprzedaż internetową w innych państwach UE. Od 2027 r. wdrażane będą kolejne elementy pakietu VAT w epoce cyfrowej, czyli ViDA. W Polsce planowane regulacje mają m.in. doprecyzować zasady sprzedaży na odległość, funkcjonowania platform internetowych oraz procedur OSS i IOSS. Zmienione zostaną również reguły ustalania limitu 10 tys. euro dla określonych transakcji transgranicznych.
Warto przy tym zachować proporcje. ViDA nie oznacza, że wszystkie najważniejsze rozwiązania dotyczące elektronicznego raportowania VAT zaczną obowiązywać już w 2027 r. Unijny harmonogram przewiduje kolejne etapy. Od 1 stycznia 2027 r. wchodzą m.in. korekty dotyczące OSS i IOSS, natomiast zasadnicze cyfrowe raportowanie transakcji transgranicznych B2B ma rozpocząć się dopiero 1 lipca 2030 r.
Oprogramowanie będzie równie ważne jak znajomość przepisów
Dla przedsiębiorcy przygotowanie do zmian nie powinno ograniczać się do przeczytania nowelizacji. Trzeba sprawdzić, czy system fakturowy prawidłowo obsługuje KSeF, JPK_VAT, korekty i identyfikatory dokumentów oraz czy pozwala szybko wychwycić niezgodności. Właśnie dlatego biznes ułatwiają nie tylko deregulacja i ułatwienia w przepisach, ale także dobre oprogramowanie.
Narzędzia takie jak Mobilna Faktura wspierają bieżące wystawianie i obsługę faktur, co ma szczególne znaczenie wtedy, gdy przedsiębiorca musi sprawnie przejść na bardziej cyfrowy model rozliczeń. Automatyzacja pozwala ograniczyć ręczne przepisywanie danych i zmniejszyć ryzyko błędów, które przy rosnącej liczbie elektronicznych kontroli mogą mieć znaczenie podatkowe.
Jak przygotować firmę na nowe obowiązki podatkowe?
Najważniejsze jest potraktowanie roku 2026 jako okresu przygotowawczego. Przedsiębiorca powinien przeanalizować sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów zakupowych, integrację programu księgowego z KSeF oraz kontrolę danych trafiających do JPK_VAT. Szczególnej uwagi wymagają również transakcje z kontrahentami świadczącymi usługi objęte rozszerzoną odpowiedzialnością solidarną. Warto także sprawdzić, czy system pozwala identyfikować faktury wystawione poza KSeF i prawidłowo obsługiwać nowe oznaczenia.
Zmiany VAT na 2027 r. pokazują szerszy kierunek reformy. Z jednej strony pojawiają się uproszczenia, nowe procedury i ograniczenie części obowiązków administracyjnych. Z drugiej rośnie zakres cyfrowej wymiany informacji pomiędzy podatnikiem a administracją. Dla przedsiębiorcy oznacza to, że prawidłowe rozliczenie VAT będzie coraz mocniej zależeć od spójności danych. Dlatego przygotowanie firmy powinno obejmować zarówno analizę nowych przepisów, jak i dostosowanie procesów księgowych oraz technologii.
