Emil Zelma
Zawieszenie działalności gospodarczej daje przedsiębiorcom czas na uporządkowanie spraw biznesowych, ale bez konieczności likwidacji firmy. Taka decyzja może zostać podjęta z różnych przyczyn – motywem mogą okazać się kwestie zdrowotne czy po prostu chęć odpoczynku i czasowe przejście na etat. Warto jednak zastanowić się również nad bardziej formalnymi kwestiami, a konkretnie nad tym, czy można księgować przychody i koszty w czasie zawieszenia działalności gospodarczej?
Zawieszenie działalności gospodarczej a przychody firmy
Zgodnie z przepisami firma w okresie zawieszenia nie może generować przychodów. Przedsiębiorca w tym okresie nie ma bowiem prawa wykonywać usług czy dostarczać towarów. Taki stan rzeczy nie oznacza jednak, że nie mogą pojawić się wówczas żadne wpływy.
Przedsiębiorca może bowiem otrzymywać środki z tytułu należności, które powstały jeszcze przed zawieszeniem. Dotyczy to w szczególności tzw. kredytu kupieckiego (mechanizm odroczonej płatności). Jakie jeszcze przychody może otrzymywać przedsiębiorca pomimo zawieszenia działalności gospodarczej? Kolejna dopuszczalna forma przychodu w czasie zawieszenia firmy to wpływy ze sprzedaży:
- środków trwałych,
- wyposażenia.
A zatem, przedsiębiorca może dokonać np. sprzedaży komputera, samochodu firmowego lub innych składników majątku przedsiębiorstwa. Jest to możliwe, jeśli uzna, że nie są one już potrzebne w jego firmie (lub też trzeba je sprzedać z uwagi na złą kondycję finansową). Oczywiście, w takich sytuacjach należy wystawiać dokumenty sprzedażowe.
Zawieszenie działalności a przepisy
Kwestie dotyczące zawieszenia oraz wznowienia działalności gospodarczej zostały uregulowane w ustawie Prawo przedsiębiorców – oto najważniejsze zapisy:
art. 23
„1. Przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni. 2. Przedsiębiorca wpisany do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy„
art. 25
„1. W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z […].
2. W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca:
1) może wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, w tym rozwiązywania zawartych wcześniej umów;
2) może przyjmować należności i jest obowiązany regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej;
3) może zbywać własne środki trwałe i wyposażenie;
4) ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych […];
5) wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa;
6) może osiągać przychody finansowe […];
7) może zostać poddany kontroli […];
8) może powołać albo odwołać zarządcę sukcesyjnego […]„
Koszty firmowe a zawieszenie działalności gospodarczej
W okresie zawieszenia działalności można ponosić również koszty, o ile zostaną spełnione określone warunki. Koszty te powinny być niezbędne do zabezpieczenia bądź zachowania źródła przychodów. A zatem, przedsiębiorca może wciąż opłacać najem biura firmowego, polisę za ubezpieczenie majątku przedsiębiorstwa czy opłaty z tytułu usług leasingowych. Do kategorii tej nie sposób jednak zaliczyć np. nakładów na marketing.
| Ważne Jeśli dojdzie do kontroli urzędu skarbowego, przedsiębiorca ma obowiązek wykazać, że koszty, które poniósł w okresie zawieszenia działalności gospodarczej, były konieczne. Każdy taki wydatek musi zostać odpowiednio udokumentowany – fakturą, umową czy rachunkiem. |
Ponadto, w okresie zawieszenia działalności gospodarczej nie odprowadza się niektórych zobowiązań publicznoprawnych. Dotyczy to w szczególności podatku dochodowego (jeśli obowiązek podatkowy powstał w okresie zawieszenia) oraz składek zusowskich. Nie oznacza to jednak, że nie trzeba regulować żadnych podatków. Do wyjątków w tej kwestii należy np. podatek od nieruchomości, w okresie zawieszenia działalności przedsiębiorstwo wciąż pozostaje bowiem właścicielem danego lokalu.
| Przykład Pan Marek zawiesił swoją działalność gospodarczą na okres trzech miesięcy, począwszy od 1 lipca 2024 roku. W tym czasie wciąż ponosił opłaty związane z wynajmem lokalu wykorzystywanego na potrzeby firmy. Dodatkowo, co miesiąc spłacał raty leasingowe za samochód osobowy użytkowany w ramach prowadzonej działalności. Do tego doszły także wydatki na zapłatę podatku od nieruchomości oraz koszty naprawy firmowego sprzętu. Wszystkie te koszty można zaksięgować również w trakcie zawieszenia działalności gospodarczej. |
W okresie zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może dokonywać odpisów amortyzacyjnych. Odpisy te mają bowiem za zadanie odzwierciedlić zużywanie majątku w trakcie działalności firmy (tzn. w celu wytworzenia usług lub towarów). Kiedy jednak firma jest zawieszona, nie prowadzi się działalności operacyjnej – stąd brak możliwości naliczania odpisów amortyzacyjnych.
Podsumowanie
W czasie zawieszenia działalności gospodarczej nie można prowadzić sprzedaży ani osiągać bieżących przychodów. Dopuszczalne są wpływy np. z należności sprzed zawieszenia czy sprzedaży środków trwałych. Można też księgować niektóre koszty – każdy taki koszt musi być jednak konieczny z punktu widzenia utrzymania firmy.
