Plik zerowy JPK_VAT. Czy przedsiębiorca musi składać zerowy Jednolity Plik Kontrolny?

Jednolity Plik Kontrolny w październiku 2020 r. zastąpił składanie osobnych deklaracji VAT. Jest to połączenie części ewidencyjnej oraz deklaracyjnej. Pierwsza z nich zawiera szczegółową ewidencję sprzedaży i zakupów, druga z kolei łączy w sobie dotychczas stosowane formularze VAT-7 oraz VAT-7K. Wdrożenie JPK_VAT miało na celu: uproszczenie procesów księgowych, zapewnienie organom skarbowym szybszego dostępu do danych oraz ograniczenie nadużyć podatkowych. Czy trzeba składać zerowy JPK_VAT, tzn. za takie okresy, w których nie zawierano transakcji?

Czy podatnik VAT zawsze musi składać plik JPK_VAT?

Odpowiedź na to pytanie jest krótka: zdecydowanie tak. Obowiązek składania pliku JPK_VAT dotyczy wszystkich czynnych podatników VAT. Taki wymóg występuje, nawet jeśli w danym okresie nie zawarto żadnych transakcji podlegających opodatkowaniu. W takim właśnie przypadku mowa jest o tzw. zerowym JPK_VAT – czyli Jednolitym Pliku Kontrolnym, w którym wszystkie wartości podatku wynoszą 0 zł.

Czym jest zerowy JPK_VAT?

Zerowy JPK_VAT pełni dla fiskusa funkcję informacyjną. Dzięki temu urząd skarbowy zyskuje bowiem potwierdzenie, że podatnik VAT nie przeprowadzał żadnych działań, które należałoby opodatkować. W praktyce nieprzesłanie nawet zerowego pliku JPK może skutkować sankcjami na gruncie Kodeksu karnego skarbowego.

Jak przygotować i wysłać JPK_VAT?

Przygotowanie pliku JPK_VAT nie wymaga zaawansowanej wiedzy technicznej, a to dlatego, że Ministerstwo Finansów udostępniło podatnikom bezpłatne narzędzia usprawniające cały ten proces. Do takich rozwiązań należą programy e-mikrofirma oraz Klient JPK WEB, które pozwalają na:

• stworzenie JPK,
• walidację,
• podpisanie,
• automatyczną wysyłkę do właściwego urzędu skarbowego.

Oprócz tego wysyłka JPK może zostać zrealizowana również z użyciem komercyjnych programów księgowych.

Zerowy JPK_VAT a zawieszenie działalności gospodarczej

Nie trzeba składać JPK_VAT, jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na zawieszenie działalności gospodarczej. W praktyce takie zawieszenie może wystąpić np. wtedy, gdy przedsiębiorca z powodów zdrowotnych itp. nie jest w stanie przez pewien czas prowadzić biznesu. Od tej ogólnej zasady, tzn. braku JPK_VAT w trakcie zawieszenia działalności gospodarczej, są jednak pewne wyjątki. Obowiązek wysyłki deklaracji pojawia się m.in. wtedy, gdy przedsiębiorca w trakcie zawieszenia działalności:

• nabywa towary w ramach transakcji wewnątrzwspólnotowych,
• importuje usługi,
• dokonuje jakichkolwiek działań, które generują obowiązek podatkowy (np. sprzedaje część majątku).

Również jeśli zawieszenie działalności nie objęło całego okresu rozliczeniowego, przedsiębiorca nadal zobowiązany jest złożyć plik JPK_VAT, obejmujący ten czas.

Terminy składania deklaracji JPK_VAT

Czynni podatnicy podatku VAT są zobowiązani do terminowego składania deklaracji. Standardowo jest to wymóg przesyłania pliku JPK_V7M w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym.

W części przypadków możliwe jest również rozliczenie kwartalne. Wówczas składa się tzw. JPK_V7K za każdy z czterech kwartałów, tzn. za:

• I kwartał – do 25.04,
• II kwartał – do 25.07,
• III kwartał – do 25.10,
• IV kwartał – do 25.01 następnego roku.

Niezależnie od tego, czy mowa jest o rozliczeniach miesięcznych lub kwartalnych, jeśli podatnik nie dokonał żadnej sprzedaży ani zakupu – wciąż musi złożyć zerowy JPK_VAT.

Brak zerowego JPK_VAT – jakie grożą konsekwencje?

Brak złożenia pliku JPK_VAT w terminie – nawet jeśli chodzi o plik zerowy – może mieć poważne skutki prawne. Kary z tego tytułu przewidują: ustawa o VAT oraz Kodeks karny skarbowy. Niezłożenie deklaracji podatkowej, nawet zerowej, może być traktowane jako wykroczenie lub przestępstwo skarbowe, a przewidywane sankcje mogą sięgać nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Wiele w tej kwestii zależy od skali uchybień.

Art. 54 Kodeksu karnego skarbowego mówi wprost o karalności czynu, jakim jest brak złożenia JPK_VAT (bez rozróżniania, czy jest to plik zerowy, czy też nie):

„§ 1. Podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie […]„.

Kiedy nie trzeba składać JPK_VAT?

Nie wszyscy podatnicy są objęci obowiązkiem składania deklaracji JPK_VAT. Do wyjątków należą ci przedsiębiorcy, którzy korzystają ze zwolnienia podmiotowego z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT (tzn. ich roczny obrót nie przekracza 200 tys. zł). Deklaracji JPK_VAT nie składają również ci podatnicy, którzy wykonują wyłącznie czynności zwolnione z VAT na mocy art. 43 ust. 1 (do tej kategorii zalicza się np. niektóre usługi edukacyjne czy zdrowotne).

Zerowy JPK_VAT. Podsumowanie

Podsumowując, odpowiedź na pytanie, czy trzeba składać zerowy JPK, brzmi: tak. Każdy czynny podatnik VAT ma obowiązek składania pliku JPK_VAT za każdy okres rozliczeniowy – niezależnie od tego, czy doszło do jakichkolwiek transakcji. Złożenie pliku zerowego to nie tylko formalność – to również ważny element dokumentacji księgowej i podatkowej, który potwierdza, że przedsiębiorca wywiązuje się z obowiązków wobec fiskusa.

A jeśli Twoja działalność jest zawieszona – mimo wszystko upewnij się, że nie doszło do sytuacji wyjątkowej, w której wciąż trzeba złożyć deklarację.