Redakcja K24
Certyfikat cyberbezpieczeństwa „Firma Bezpieczna Cyfrowo” ma pozwolić mikro-, małym i średnim firmom potwierdzić, że stosują podstawowe zabezpieczenia cyfrowe. Na razie jest to jednak projekt, który Ministerstwo Cyfryzacji skierowało do konsultacji. Wyjaśniamy, co już wiadomo, czego jeszcze nie wiadomo i jak przygotować firmę oraz księgowość na ewentualny wydatek.
Czym ma być certyfikat cyberbezpieczeństwa „Firma Bezpieczna Cyfrowo”
Projekt dotyczy pierwszego krajowego schematu certyfikacji cyberbezpieczeństwa. Jest skierowany przede wszystkim do sektora MŚP, czyli do firm, które zwykle nie mają własnego działu IT. Certyfikat ma potwierdzać wdrożenie podstawowych zabezpieczeń, a nie zaawansowanych systemów ochrony.
Według założeń projektu certyfikacja będzie dobrowolna. Żadna firma nie będzie więc musiała jej przechodzić. Ponadto certyfikat ma być ważny przez trzy lata. Po tym czasie przedsiębiorca, który chce zachować znak, prawdopodobnie przejdzie ocenę ponownie.
Warto pamiętać, że schemat wpisuje się w szersze zmiany wokół cyberbezpieczeństwa. Więcej o samym systemie i obowiązkach podmiotów objętych przepisami przeczytasz w tekście o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa.
Co może dać firmie taki certyfikat
Skoro certyfikat ma być dobrowolny, każdy właściciel firmy zapyta: po co płacić i tracić czas? Odpowiedź zależy od tego, z kim firma współpracuje. W praktyce największe znaczenie może mieć w kilku sytuacjach:
- Współpraca z większymi kontrahentami. Duże firmy coraz częściej sprawdzają bezpieczeństwo dostawców. Certyfikat może zastąpić część ankiet i audytów.
- Łańcuch dostaw podmiotów objętych przepisami o cyberbezpieczeństwie. Takie podmioty muszą dbać także o bezpieczeństwo partnerów. Dlatego mogą preferować dostawców z potwierdzonymi zabezpieczeniami.
- Biura rachunkowe i firmy przetwarzające dane klientów. Dla nich znak może być argumentem marketingowym i budować zaufanie.
- Uporządkowanie spraw wewnętrznych. Samo przygotowanie do oceny zmusza do przeglądu haseł, kopii zapasowych i uprawnień.
Z kolei firma, która działa lokalnie i obsługuje klientów detalicznych, może nie odczuć realnej korzyści. Mimo to podstawowe zabezpieczenia opłacają się każdemu, ponieważ jeden udany atak potrafi zatrzymać sprzedaż na wiele dni.
Czego jeszcze nie wiadomo
Projekt jest na etapie konsultacji, zatem wiele szczegółów może się zmienić. Na dziś otwarte pozostają m.in. takie kwestie:
- jaka będzie dokładna lista wymagań technicznych i organizacyjnych,
- kto przeprowadzi ocenę i czy zrobi to zewnętrzna jednostka,
- ile będzie kosztować certyfikacja,
- od kiedy firmy będą mogły składać wnioski,
- czy pojawi się dofinansowanie dla MŚP.
Dlatego nie warto dziś podpisywać umów z firmami, które obiecują „gotowy certyfikat”. Rozsądniej poczekać na ostateczny kształt schematu. Jednocześnie można już teraz zadbać o podstawy, które niemal na pewno znajdą się w każdym zestawie wymagań.
Jak przygotować firmę już teraz
Poniższa lista nie jest oficjalnym katalogiem wymagań projektu. To zestaw dobrych praktyk, które warto wdrożyć niezależnie od certyfikacji.
- Kopie zapasowe. Regularnie twórz kopie danych księgowych i firmowych. Przechowuj przynajmniej jedną kopię poza głównym komputerem.
- Uwierzytelnianie dwuskładnikowe. Włącz je w poczcie, bankowości i usługach chmurowych.
- Aktualizacje. Instaluj poprawki systemu i programów na bieżąco.
- Uprawnienia. Każdy pracownik powinien mieć własne konto i dostęp tylko do potrzebnych danych.
- Szkolenie. Naucz zespół rozpoznawać fałszywe e-maile i podejrzane faktury.
- Spis sprzętu i oprogramowania. Wiedz, jakie urządzenia i programy działają w firmie.
Szczególną uwagę zwróć na dostęp do systemów e-faktur. Uprawnienia w KSeF to dziś jeden z najbardziej wrażliwych punktów w małej firmie. Praktyczne wskazówki znajdziesz w tekście KSeF a bezpieczeństwo danych w firmie. Co więcej, przegląd zabezpieczeń dobrze połączyć z szerszym audytem, o którym piszemy w artykule o bezpieczeństwie prawnym, cyfrowym i transakcyjnym firmy.
Jak zaksięgować koszt, gdy certyfikat cyberbezpieczeństwa stanie się dostępny
Kwota opłaty nie jest jeszcze znana. Zasady ujęcia takiego wydatku wynikają jednak z ogólnych przepisów, więc można je omówić już teraz.
Podatek dochodowy
Koszt certyfikacji służy zabezpieczeniu źródła przychodów i budowaniu wiarygodności firmy. Jest więc kosztem pośrednim, który co do zasady można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Certyfikat ma jednak obowiązywać trzy lata. Natomiast przepisy o PIT i CIT nakazują rozliczać koszty pośrednie dotyczące okresu dłuższego niż rok podatkowy proporcjonalnie do długości tego okresu.
W efekcie opłatę za trzyletni certyfikat najbezpieczniej rozłożyć na 36 miesięcy. W pełnej księgowości wydatek trafi najpierw na rozliczenia międzyokresowe czynne. Następnie co miesiąc przeksięgujesz odpowiednią część w koszty. W KPiR rozliczenie w czasie wymaga z kolei pilnowania proporcji w kolejnych latach, dlatego warto ustalić zasadę z biurem rachunkowym.
VAT
Jeśli firma jest czynnym podatnikiem VAT i wykorzystuje certyfikat w działalności opodatkowanej, może odliczyć VAT z faktury. Prawo do odliczenia nie zależy od rozłożenia kosztu w podatku dochodowym. Odliczasz więc VAT na zwykłych zasadach, w okresie otrzymania faktury lub w kolejnych okresach dopuszczonych przepisami.
Przykład liczbowy
Załóżmy hipotetycznie, że opłata wynosi 3 600 zł netto plus VAT, a certyfikat obowiązuje od 1 stycznia przez trzy lata. Kwota jest przykładowa, ponieważ cennik jeszcze nie istnieje.
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Opłata netto | 3 600 zł |
| VAT 23% do odliczenia | 828 zł |
| Koszt miesięczny (3 600 zł / 36) | 100 zł |
| Koszt w każdym roku | 1 200 zł |
W pełnej księgowości zapis może wyglądać tak: Wn rozliczenia międzyokresowe czynne 3 600 zł, Wn VAT naliczony 828 zł, Ma rozrachunki z dostawcą 4 428 zł. Następnie co miesiąc księgujesz 100 zł w koszty.
Koszty przygotowań do certyfikacji
Sama opłata to zwykle nie jedyny wydatek. Firma często kupuje także sprzęt, licencje lub usługi doradcze. Każdy z tych wydatków rozliczysz inaczej:
- Sprzęt, np. dysk na kopie zapasowe, o wartości do 10 000 zł netto możesz ująć jednorazowo w kosztach. Droższy sprzęt wprowadzasz do ewidencji środków trwałych i amortyzujesz.
- Licencje na oprogramowanie zabezpieczające mogą stanowić wartości niematerialne i prawne. Krótkie abonamenty rozliczasz natomiast jako bieżące koszty.
- Usługi doradcze i szkolenia to zwykle koszty pośrednie ujmowane w dacie poniesienia.
Opisuj faktury tak, aby było jasne, czemu służy wydatek. Dzięki temu łatwiej obronisz koszt podczas ewentualnej kontroli.
Podsumowanie
Certyfikat cyberbezpieczeństwa „Firma Bezpieczna Cyfrowo” to na razie projekt w konsultacjach. Ma być dobrowolny i ważny trzy lata, a jego adresatem są firmy z sektora MŚP. Wymagania, koszt i termin startu nie są jeszcze znane. Mimo to warto już teraz wdrożyć kopie zapasowe, uwierzytelnianie dwuskładnikowe i porządek w uprawnieniach. Gdy certyfikat stanie się dostępny, jego koszt najpewniej rozliczysz proporcjonalnie przez okres ważności, a VAT odliczysz na zwykłych zasadach. Śledź dalsze prace nad projektem, ponieważ szczegóły mogą się jeszcze zmienić.






