Redakcja K24
Awaria Microsoft, która w ostatnich dniach zakłóciła działanie Teams, Outlooka i Copilota, zakończyła się w sobotę rano. Koncern ogłosił wtedy pełne przywrócenie usług. Dla wielu firm i biur rachunkowych oznaczało to jednak kilka dni bez poczty, kalendarzy i komunikatora. Poniżej wyjaśniamy, co taki przestój oznacza w praktyce. Omawiamy terminy podatkowe, faktury, rekompensatę od dostawcy oraz plan na kolejną awarię.
Dlaczego awaria Microsoft dotyczy także księgowości
Większość małych firm nie prowadzi ksiąg w Outlooku. Mimo to poczta i komunikator często stanowią główny kanał obiegu dokumentów. Klient przesyła skany kosztów mailem, a księgowa potwierdza płatności na czacie. Co więcej, wiele biur trzyma w chmurze Microsoftu arkusze, zestawienia i pełnomocnictwa.
Gdy te narzędzia przestają działać, dokumenty nie docierają na czas. W efekcie rośnie ryzyko spóźnionej deklaracji, przelewu albo faktury. Dlatego warto wiedzieć, co wolno, a czego nie wolno zrobić w takiej sytuacji.
Terminy podatkowe i ZUS nie przesuwają się
Przede wszystkim pamiętaj, że awaria zewnętrznego dostawcy nie wydłuża żadnego terminu. Przepisy nie przewidują automatycznego przesunięcia z powodu niedziałającej poczty. Zatem JPK_V7 nadal trzeba złożyć do 25. dnia miesiąca. Podobnie składki ZUS większość firm opłaca do 20. dnia miesiąca.
Jeśli mimo to spóźnisz się z powodu przestoju, masz dwa narzędzia:
- wniosek o przywrócenie terminu (art. 162 Ordynacji podatkowej) – składasz go w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia i jednocześnie dopełniasz zaległej czynności; musisz uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez twojej winy,
- czynny żal (art. 16 Kodeksu karnego skarbowego) – zawiadamiasz urząd o spóźnieniu, zanim on sam je wykryje, i od razu nadrabiasz zaległość.
W praktyce urząd może uznać, że firma mogła skorzystać z innego kanału. Na przykład deklarację da się wysłać z innego komputera lub przez inną skrzynkę. Dlatego sama awaria nie zawsze wystarczy do przywrócenia terminu. Znacznie bezpieczniej jest po prostu zdążyć innym kanałem.
Faktury i KSeF podczas przestoju
Niedziałający Outlook czy Teams nie blokuje Krajowego Systemu e-Faktur. KSeF działa niezależnie od usług Microsoftu. Jeśli więc masz dostęp do internetu i programu do fakturowania, wystawiasz faktury normalnie. Zmienia się jedynie sposób powiadamiania klienta, bo nie wyślesz mu maila z poczty firmowej.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy przestój dotyka twojej własnej infrastruktury, np. sieci firmowej. Wtedy przepisy o KSeF przewidują tryb offline24. Pozwala on wystawić fakturę bez połączenia z systemem. Następnie trzeba ją przesłać do KSeF najpóźniej w następnym dniu roboczym po dniu wystawienia. Ponadto osobne zasady obowiązują przy awarii samego KSeF ogłoszonej przez Ministerstwo Finansów.
Jeśli logujesz się do KSeF przez profil zaufany lub aplikację, sprawdź alternatywne metody uwierzytelnienia. Dzięki temu nie uzależnisz dostępu od jednej skrzynki mailowej czy jednego urządzenia.
Jak udokumentować przestój
Dokumentacja przydaje się z trzech powodów. Po pierwsze, uprawdopodabnia brak winy we wniosku o przywrócenie terminu. Po drugie, wspiera reklamację u dostawcy. Po trzecie, pomaga w rozmowie z ubezpieczycielem, jeśli masz polisę obejmującą przerwę w działalności.
Zbierz przede wszystkim:
- zrzuty ekranu komunikatów o błędach z datą i godziną,
- zapis ze strony statusu usług dostawcy oraz z panelu administratora,
- krótką notatkę służbową: od kiedy do kiedy trwał przestój i których procesów dotyczył,
- listę dokumentów i płatności, które się przez to opóźniły.
Notatkę warto podpisać i dołączyć do dokumentacji firmy. Nie jest to dowód księgowy, jednak porządkuje fakty na wypadek kontroli lub sporu.
Rekompensata od dostawcy – jak ją ująć w księgach
Umowy na usługi chmurowe często zawierają gwarancję dostępności (SLA). Jeśli dostawca jej nie dotrzyma, klient może wystąpić o rekompensatę. Zwykle przybiera ona formę obniżki kolejnego rachunku, a nie przelewu. Warunki i procent obniżki zależą jednak od konkretnej umowy, dlatego sprawdź je w panelu administratora.
Sposób ujęcia zależy od tego, od kogo kupujesz licencje.
Zakup bezpośrednio od zagranicznego podmiotu
Firmy kupujące subskrypcję bezpośrednio od spółki z innego kraju UE rozliczają zwykle import usług. Podatnik VAT sam nalicza wtedy podatek należny i jednocześnie odlicza go jako naliczony. Więcej o tym mechanizmie przeczytasz w tekście o zmianach w VAT przy imporcie usług. Rekompensata w formie obniżki zmniejsza podstawę opodatkowania oraz koszt podatkowy.
Przykład: firma płaci 1 000 zł netto miesięcznie za pakiet usług. Za miesiąc z awarią dostawca przyznaje kredyt 10%, czyli 100 zł. Kolejny rachunek wynosi więc 900 zł. W ewidencji VAT firma wykazuje import usług od 900 zł, a VAT należny i naliczony wynosi po 207 zł przy stawce 23%. Z kolei w kosztach ujmuje 900 zł zamiast 1 000 zł.
Zakup przez polskiego partnera
Jeśli licencje kupujesz od polskiego resellera, dostajesz zwykłą fakturę z VAT. Rekompensatę rozliczy on wtedy fakturą korygującą albo niższą kwotą na kolejnej fakturze. W obu przypadkach księgujesz koszt według dokumentu, który faktycznie otrzymasz.
Straty, nadgodziny i odszkodowania
Utraconych przychodów nie zaliczysz do kosztów, ponieważ firma ich po prostu nie poniosła. Natomiast realne wydatki związane z awarią zwykle stanowią koszty uzyskania przychodu. Należą do nich na przykład nadgodziny pracowników, zakup zapasowego łącza czy usługa informatyka. Więcej o tym, co można ująć w kosztach, znajdziesz w artykule o kosztach prowadzenia działalności gospodarczej.
Odszkodowanie od ubezpieczyciela co do zasady zwiększa przychód firmy. Warto więc sprawdzić polisę jeszcze przed kolejną awarią. Pomocny może być tekst o tym, dlaczego warto mieć OC działalności, choć przerwy w działaniu systemów zwykle obejmują osobne ubezpieczenia.
Plan awaryjny na kolejną awarię Microsoft
Najlepszą lekcją z tego zdarzenia jest prosty plan ciągłości działania. Nie musi to być rozbudowany dokument. Wystarczy jedna strona, którą zna cały zespół.
- Ustal zapasowy kanał kontaktu z klientami, np. drugą skrzynkę pocztową u innego dostawcy.
- Przechowuj kopie kluczowych plików lokalnie lub w drugiej chmurze.
- Zapisz w kalendarzu papierowym lub offline najbliższe terminy: VAT, ZUS, zaliczki, wypłaty.
- Sprawdź, czy program do fakturowania i KSeF działają niezależnie od poczty.
- Wyznacz osobę, która w razie awarii monitoruje status usług i informuje zespół.
- Raz w roku przetestuj plan, np. symulując dzień bez poczty.
Biura korzystające z księgowości internetowej powinny także sprawdzić, czy klienci mają alternatywny sposób przekazywania dokumentów.
| Sytuacja | Co zrobić |
|---|---|
| Nie działa poczta, zbliża się termin JPK | Wyślij plik z innego urządzenia lub programu; termin się nie zmienia |
| Spóźniona deklaracja z powodu przestoju | Złóż wniosek o przywrócenie terminu lub czynny żal i od razu nadrób zaległość |
| Brak połączenia z KSeF po stronie firmy | Skorzystaj z trybu offline24 i prześlij fakturę w terminie |
| Dostawca przyznał rekompensatę | Ujmij koszt i VAT od kwoty po obniżce |
| Dodatkowe wydatki na usunięcie skutków | Zaksięguj jako koszty na podstawie dokumentów |
Podsumowanie
Awaria Microsoft pokazała, jak mocno firmy zależą od jednego dostawcy poczty i komunikacji. Terminy podatkowe i składkowe biegną jednak dalej, więc trzeba mieć zapasowy kanał. KSeF działa niezależnie, a przy problemach po stronie firmy pomaga tryb offline24. Ponadto warto zgłosić rekompensatę u dostawcy i prawidłowo ująć ją w VAT oraz kosztach. Najważniejsze jest jednak przygotowanie prostego planu awaryjnego, zanim przyjdzie kolejny przestój.
Zdjęcie: Suryadhityas / Unsplash






